آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
رمز سزار فارسی؛ یک جابهجایی ساده، ۳۲ کلید
اگه هر حرف رو چند خانه در الفبا جلو ببری، متن چطور عوض می‌شه؟ یک عبارت فارسی رو انتخاب کن و با جابه‌جایی‌های مختلف، شیوهٔ رمز سزار رو بررسی کن.
آزمایش رو شروع کناز دکمهٔ اجرا شروع کن. اول جابهجایی رو صفر بذار، بعد یک عدد دیگه انتخاب کن؛ متن کدشده و نمرهٔ تطابق رو کنار هم ببین.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
یک خانه جلو برو
از فهرست، «ریاضی برای همه» رو انتخاب کن. جابهجایی رو روی صفر بذار و اجرا کن؛ بعد فقط اون رو روی ۱ بذار و دوباره اجرا کن.
حدست چیه؟ با هر گام، حروف عوض می‌شن؟ فاصله‌ها و تعداد حروف هم تغییر می‌کنن؟
توضیح نتیجه رو ببین
با جابهجایی ۱، متن کدشده «زابطا پزبا ینی» می‌شه. هر یک از ۱۲ حرف یک خانه در الفبای ۳۲ حرفی جلو می‌ره؛ فاصله‌ها همون‌جا می‌مونن.
چرخشِ ۳۱ خانه یعنی یک خانه عقب
همان متن «ریاضی برای همه» رو نگه دار. یک بار جابهجایی صفر و بار دوم جابهجایی ۳۱ رو اجرا کن و متن‌های کدشده رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ در الفبایی با ۳۲ حرف، جلو رفتن ۳۱ خانه با یک خانه عقب‌رفتن فرق داره؟
توضیح نتیجه رو ببین
با جابهجایی ۳۱، خروجی «ذهیصه اذیه ولو» می‌شه؛ یعنی در چرخش الفبا، ۳۱ خانه جلو رفتن همون یک خانه عقب‌رفتن است. تعداد حرف‌ها ۱۲ می‌مونه و فاصله‌ها تغییر نمی‌کنن.
نمرهٔ بالاتر، کلید درست؟
متن «فیزیک علم طبیعت» رو انتخاب کن. نمره رو با جابهجایی صفر ببین؛ بعد جابهجایی رو روی ۸ بذار و دوباره اجرا کن.
حدست چیه؟ اگر متن دوم نمرهٔ بیشتری بگیره، حتماً به متن اصلی نزدیک‌تر شده؟
توضیح نتیجه رو ببین
نمرهٔ نمایشی از ۸۰٪ در جابهجایی صفر به ۸۴٪ در جابهجایی ۸ می‌رسه، با اینکه متن دوم هنوز جابهجا شده است. این عبارت کوتاهه؛ نمرهٔ بالاتر به‌تنهایی ثابت نمی‌کنه کلید درسته.
پشت این حرکت چه خبره؟
رمز سزار چطور کار می‌کنه؟
C_i=(P_i+s) mod 32
در این روش، هر حرف به اندازهٔ یکسانی در الفبا جلو می‌ره. وقتی از آخر الفبا رد می‌شی، چرخش از اول ادامه پیدا می‌کنه؛ پس ۳۱ خانه جلو رفتن در الفبای ۳۲ حرفی یعنی یک خانه عقب. فاصله‌ها در متن نمونه دست‌نخورده می‌مونن.
تحلیل فراوانی چه کمکی می‌کنه؟
score=max(0,min(1,1-5*sum_i(abs(O_i-E_i))/32))
در تحلیل فراوانی، تعداد تکرار هر حرف رو می‌شمرن و با الگوی معمول زبان مقایسه می‌کنن. این ویجت برای متن کوتاه یک نمرهٔ ساده می‌ده؛ چون حرف‌ها کم‌ان، این نمره تضمین نمی‌کنه جابهجایی درست پیدا شده باشه.
چرا رمز سزار امن نیست؟
possibleShifts=32
در این شبیه‌سازی فقط ۳۲ جابهجایی ممکن وجود داره. کسی که متن کدشده رو داشته باشه می‌تونه همهٔ حالت‌ها رو امتحان کنه؛ این روش برای تمرین رمزنگاریه، نه محافظت از پیام خصوصی.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
اگه جابهجایی ۸ نمرهٔ بیشتری گرفت، یعنی کلید اصلی همونه؟
نه لزوماً. برای عبارت «فیزیک علم طبیعت»، نمرهٔ جابهجایی ۸ از جابهجایی صفر بیشتره، اما این فقط شباهتِ یک عبارت کوتاه به یک الگوی ساده‌ست. این شبیه‌سازی متن انتخابی رو رمز می‌کنه؛ متن ثابتِ رمز‌شده‌ای نداره که کلیدش رو پیدا کنه. حروف خروجی و روش چرخش رو هم بررسی کن.
سؤال‌های رایج
رمز سزار چیه؟
روشی ساده‌ست که در اون هر حرف با یک جابهجایی ثابت در الفبا جایگزین می‌شه. این شبیه‌سازی از الفبای ۳۲ حرفی فارسی استفاده می‌کنه.
چرا فاصله‌ها توی متن کدشده عوض نمی‌شن؟
مدل فقط حروف فارسیِ الفبای خودش رو جابهجا می‌کنه؛ فاصله‌ها و نشانه‌ها رو همون‌طور نگه می‌داره.
آیا نمرهٔ تطابق، جابهجایی درست رو پیدا می‌کنه؟
نه به‌تنهایی. عبارت‌های نمونه کوتاهن و نمره فقط یک مقایسهٔ ساده با فراوانی حروفه؛ برای نمونه، یک جابهجایی اشتباه هم می‌تونه نمرهٔ بیشتری بگیره.
می‌تونم متن رمز‌شدهٔ خودم رو اینجا رمزگشایی کنم؟
نه؛ این ویجت سه متن آماده رو رمز می‌کنه و ورودی جداگانه‌ای برای متن کدشده نداره. جابه‌جایی‌ها رو برای دیدن شیوهٔ رمز سزار مقایسه کن.
عدد طول متن، فاصله‌ها رو هم می‌شماره؟
نه؛ این عدد فقط تعداد حروف الفبای فارسی رو می‌شماره. فاصله‌های میان واژه‌ها در طول نمایش‌داده‌شده حساب نمی‌شن.
می‌شه از رمز سزار برای پیام خصوصی استفاده کرد؟
نه؛ فقط ۳۲ جابهجایی ممکنه و امتحان‌کردن همهٔ حالت‌ها ساده‌ست. این روش برای یادگیری ایدهٔ رمزگذاری مناسبه، نه پنهان‌کردن اطلاعات حساس.