آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
آینهٔ کاو؛ فاصله از کانون تصویر رو عوض می‌کنه؟
اگر جسم از کانون آینهٔ کاو نزدیک‌تر باشه، تصویرش کجا تشکیل می‌شه؟ فاصلهٔ جسم رو از دو سوی کانون امتحان کن و ببین چرا فقط عددِ فاصله برای تشخیص حقیقی یا مجازی بودن کافی نیست.
آزمایش رو شروع کنبا فاصلهٔ جسم ۳ متر و فاصلهٔ کانونی ۱ متر شروع کن. ویجت فاصلهٔ تصویر ۱٫۵ متر و بزرگ‌نمایی ۰٫۵ می‌ده، اما علامت و وارونگی تصویر رو جدا نشان نمی‌ده.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
جسم رو نزدیک‌تر بیار، ولی بیرون کانون نگه دار
فاصلهٔ کانونی رو روی ۱ متر بذار. فاصلهٔ جسم رو از ۴ به ۳ متر برسون و فاصلهٔ تصویر و بزرگ‌نمایی رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ وقتی جسم به آینه نزدیک‌تر می‌شه ولی هنوز از کانون دوره، تصویر چه تغییری می‌کنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
فاصلهٔ تصویر از حدود ۱٫۳۳ به ۱٫۵۰ متر می‌رسه و بزرگ‌نمایی از ۰٫۳۳ به ۰٫۵۰ بالا می‌ره. طبق معادلهٔ آینه هر دو تصویر حقیقی و وارونه‌ان؛ ویجت فقط اندازهٔ مثبت رو می‌ده، پس وارونگی رو از شکلش تشخیص نده.
جسم رو به دو سوی کانون ببر
فاصلهٔ کانونی رو روی ۱ متر نگه دار. فاصلهٔ جسم رو یک بار ۰٫۷۵ و بار دیگه ۲ متر بذار و دو خروجی رو بخون.
حدست چیه؟ یک جسم داخل کانون و یک جسم بیرون کانون چه نوع تصویرهایی می‌سازن؟
توضیح نتیجه رو ببین
در فاصلهٔ ۰٫۷۵ متر، فاصلهٔ تصویرِ گزارش‌شده ۳ متر و بزرگ‌نمایی ۴ می‌شه؛ تصویر فیزیکی مجازی و مستقیمه. در فاصلهٔ ۲ متر، خروجی‌ها ۲ متر و ۱ می‌شن؛ تصویر حقیقی و وارونه‌ست. ویجت علامت‌های فاصله و بزرگ‌نمایی رو حذف می‌کنه و نوع تصویر رو جدا نمی‌گه.
کانون رو دورتر کن
فاصلهٔ جسم رو روی ۳ متر ثابت بذار. فاصلهٔ کانونی رو از ۰٫۵ به ۲٫۵ متر تغییر بده و خروجی‌ها رو بخون.
حدست چیه؟ وقتی جسم به کانون نزدیک‌تر می‌شه، فاصلهٔ تصویر و بزرگ‌نمایی چه تغییری می‌کنن؟
توضیح نتیجه رو ببین
با فاصلهٔ کانونی ۰٫۵ متر، فاصلهٔ تصویر ۰٫۶۰ متر و بزرگ‌نمایی ۰٫۲۰ می‌شه. در ۲٫۵ متر، این خروجی‌ها به ۱۵ و ۵ می‌رسن؛ جسم به کانون نزدیک‌تر شده و تصویرِ حقیقی خیلی دورتر و بزرگ‌تره.
پشت این حرکت چه خبره؟
فاصله‌ها با معادلهٔ آینه به هم وصلن
1/f=1/u+1/v
برای آینهٔ کاو، فاصلهٔ جسم و فاصلهٔ تصویر همراه با فاصلهٔ کانونی در یک رابطه قرار می‌گیرن. وقتی جسم از کانون رد می‌شه، علامت فاصلهٔ تصویر عوض می‌شه؛ همین علامت به حقیقی یا مجازی بودن تصویر کمک می‌کنه.
داخل و بیرون کانون دو رفتار دارن
اگر جسم بیرون فاصلهٔ کانونی باشه، تصویر حقیقی و وارونه تشکیل می‌شه. اگر جسم بین آینه و کانون باشه، تصویر مجازی و مستقیمه. درست روی کانون، تصویر در فاصلهٔ محدود تشکیل نمی‌شه.
بزرگ‌نمایی فقط اندازه رو نمی‌گه
m=-v/u
در قرارداد علامت آینه‌ها، بزرگ‌نماییِ علامت‌دار می‌تونه جهت تصویر رو هم مشخص کنه: علامت منفی یعنی وارونه و علامت مثبت یعنی مستقیم. خروجی این ویجت قدرمطلق رو گزارش می‌کنه، پس جهت تصویر از عددش معلوم نیست.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا جسم داخل کانون تصویر مستقیم و مجازی می‌سازه؟
برای جسم داخل کانون، پرتوهای بازتابی از هم دور می‌شن و خودشان پشت آینه به هم نمی‌رسن؛ امتداد عقب‌رفتهٔ پرتوها محل تصویر مجازی رو می‌سازه. معادله علامت منفی برای فاصلهٔ تصویر می‌ده، اما این ویجت قدرمطلقش رو نشان می‌ده.
سؤال‌های رایج
فرق تصویر حقیقی و مجازی در آینهٔ کاو چیه؟
تصویر حقیقی جایی تشکیل می‌شه که پرتوهای بازتابی واقعاً به هم می‌رسن؛ معمولاً وارونه‌ست. تصویر مجازی از امتداد پرتوها به دست می‌آد و برای جسم داخل کانون مستقیمه.
اگر جسم دقیقاً روی کانون باشه چه می‌شه؟
در مدل ایده‌آل، تصویر در فاصلهٔ بی‌نهایت قرار می‌گیره و فاصلهٔ محدود نداره. این ویجت عدد ۱۰۰۰ متر رو به‌عنوان مقدار جایگزین می‌ده؛ اون رو فاصلهٔ واقعی نگیر.
بزرگ‌نمایی ۴ یعنی تصویر چهار برابر بزرگ‌تره؟
قدر مطلق بزرگ‌نمایی ۴ یعنی اندازهٔ تصویر چهار برابر اندازهٔ جسمه. علامتش هم جهت رو مشخص می‌کنه؛ ولی این ویجت علامت رو حذف می‌کنه، پس مستقیم یا وارونه بودن رو از عدد مثبتش نمی‌فهمی.
می‌تونم آینهٔ کوژ رو هم بررسی کنم؟
نه؛ کنترل فاصلهٔ کانونی فقط عددهای مثبت داره و این درس دربارهٔ آینهٔ کاوه. در قرارداد معمول، کانون آینهٔ کوژ علامت منفی داره و این ویجت اون حالت رو پوشش نمی‌ده.
برای امتحان کردن معادلهٔ آینه باید حساب بسازم؟
نه؛ فاصلهٔ جسم و کانون رو همین‌جا تغییر بده و عددها رو با معادلهٔ آینه بسنج. اگر خواستی دربارهٔ تصویر حقیقی و مجازی گفت‌وگو کنی، از دکمهٔ شروع یادگیری با چت استفاده کن.