آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
همانندسازی دنا؛ رشته‌های قدیمی کجا می‌مونن؟
هر بار دنا کپی می‌شه، تعداد مولکول‌ها دو برابر می‌شه؛ اما دو رشتهٔ اولیه کجا می‌مونن؟ تعداد دوره‌ها رو تغییر بده و رشته‌های قدیمی و جدید رو جداگانه بشمار.
آزمایش رو شروع کنبرای شروع، دوره‌ها رو روی ۲ بذار و تعداد مولکول‌ها و کل رشته‌های قدیمی رو بخون. شکل فقط تا ۱۶ مولکول رو می‌کشه؛ برای عدد کامل، خروجی‌های عددی رو هم ببین.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
یک دورهٔ بیشتر، چند مولکول؟
دوره‌ها رو روی ۲ بذار و تعداد مولکول‌ها رو یادداشت کن. بعد فقط دوره‌ها رو روی ۳ ببر و دوباره عدد رو بخون.
حدست چیه؟ با اضافه‌شدن یک دوره، تعداد مولکول‌های دنا چند برابر می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در دورهٔ ۲، مدل ۴ مولکول می‌شماره؛ در دورهٔ ۳، تعداد به ۸ می‌رسه. در این الگوی ایدئال، هر دور مولکول‌ها رو دو برابر می‌کنه.
هر رشتهٔ اولیه به کجا می‌ره؟
یک بار دوره‌ها رو روی صفر و بار دیگه روی یک بذار. تعداد مولکول‌های دارای رشتهٔ قدیمی و کل رشته‌های قدیمی رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ پس از نخستین کپی، یک مولکول قدیمی می‌مونه یا دو مولکول تازه رشتهٔ اولیه دارن؟
توضیح نتیجه رو ببین
در شروع، یک مولکول با دو رشتهٔ قدیمی داریم. بعد از یک دور، دو مولکول داریم که هرکدوم یکی از رشته‌های اولیه رو نگه داشته و کنار اون یک رشتهٔ تازه ساخته شده؛ کل رشته‌های قدیمی هنوز ۲ تاست.
سهم رشته‌های قدیمی کم می‌شه؟
دوره‌ها رو یک بار روی ۱ و یک بار روی ۳ بذار. تعداد رشته‌های قدیمی و کل رشته‌های دنا رو از روی دو خروجی عددی جمع‌بندی کن.
حدست چیه؟ تعداد رشته‌های قدیمی ثابت می‌مونه یا مثل کل رشته‌ها زیاد می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در هر دو حالت فقط ۲ رشتهٔ اولیه باقیه؛ اما کل رشته‌ها از ۴ به ۱۶ می‌رسه. پس سهم رشته‌های قدیمی از نصف به یک‌هشتم، یعنی ۱۲٫۵ درصد، کم می‌شه.
پشت این حرکت چه خبره؟
نیمه‌حفاظتی یعنی چی؟
oldStrandsPerMolecule=1
دو رشتهٔ مولکول اولیه از هم جدا می‌شن و هرکدوم الگوی ساخت یک رشتهٔ تازه می‌شن. به همین خاطره که پس از هر کپی، هر مولکول دختر یک رشتهٔ قدیمی و یک رشتهٔ جدید داره.
تعداد مولکول‌ها نمایی زیاد می‌شه
molecules=2^rounds
اگر هر مولکول در هر دوره یک نسخه بسازه، تعداد کل بعد از n دوره برابر دو به توان n می‌شه. پس با یک دور بیشتر، کل مولکول‌ها دو برابر می‌شن.
تعداد ثابت، سهم کم‌شونده
oldFraction=2/(2*molecules)
در این مدل دو رشتهٔ اولیه بین مولکول‌ها پخش می‌شن و تعداد کل رشته‌های جدید بیشتر می‌شه. تعداد قدیمی‌ها ثابت می‌مونه، ولی سهمشون از کل کم می‌شه.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چطور تعداد رشته‌های قدیمی ثابت می‌مونه، وقتی تعداد مولکول‌ها زیاد می‌شه؟
هر رشتهٔ اولیه الگوی ساخت رشتهٔ مکمل خودش می‌شه و در یکی از مولکول‌های تازه باقی می‌مونه. پس در مدل، دو رشتهٔ اولیه از بین نمی‌رن و تعدادشون دو تا می‌مونه؛ چیزی که زیاد می‌شه رشته‌های جدیده. تعداد کل رو از خروجی بخون، چون شکل همهٔ مولکول‌ها رو نمایش نمی‌ده و رنگش هم قدیمی و تازه رو برای هر مولکول درست جدا نمی‌کنه.
سؤال‌های رایج
چرا می‌گن همانندسازی دنا نیمه‌حفاظتیه؟
چون هر مولکول دختری یک رشته از مولکول اولیه و یک رشتهٔ تازه داره. هر رشتهٔ قدیمی الگوی ساخت رشتهٔ مکمل می‌شه.
بعد از چند دوره، رشته‌های قدیمی از بین می‌رن؟
در این مدل نه؛ دو رشتهٔ اولیه حفظ می‌شن و بین مولکول‌های مختلف پخش می‌شن. تعداد رشته‌های جدید با هر دور بیشتر می‌شه، برای همین سهم رشته‌های قدیمی پایین می‌آد.
چرا سهم قدیمی‌ها کم می‌شه، اگر تعدادشون دو تاست؟
چون تعداد رشته‌های قدیمی ثابت می‌مونه ولی کل رشته‌ها در هر دوره دو برابر می‌شه. مثلاً در دور ۱، دو رشته از ۴ تا قدیمیه؛ در دور ۳، دو تا از ۱۶ رشته.
چرا شکل همهٔ مولکول‌ها رو نشون نمی‌ده؟
شکل حداکثر ۱۶ مولکول رو رسم می‌کنه، حتی وقتی خروجی عددی تعداد بیشتری رو حساب کرده؛ تازه رنگش هم رشتهٔ قدیمی و تازه رو برای هر مولکول دقیق جدا نمی‌کنه. برای تعداد کامل و شمارش رشته‌ها، خروجی‌های عددی رو بخون.