ریزگردها چطور از خاک بلند می‌شن؟

باد، خاک و فرسایش بادی

برای بلند شدن ذرات از سطح زمین، هم باد مهمه و هم چیزهایی مثل رطوبت و پوشش سطح. پژوهش‌های میدانی، سرعت باد، دسترسی به ذرات خاک، پوشش گیاهی و رطوبت سطح رو از عامل‌های اثرگذار بر انتشار غبار می‌دونن. این شبیه‌سازی فقط چند عامل رو نگه می‌داره تا بتونی اثرشون رو جداگانه بررسی کنی؛ همهٔ جزئیات یک دشت واقعی رو در نظر نمی‌گیره.

درصد غبار، غلظت واقعی نیست

D = min(100,(w/25)^1.5*(1-m)^1.2*(1-0.8c)*100)

کارت سطح غبار، خروجی یک شاخص از صفر تا صد رو به شکل درصد نشون می‌ده. در فرمول، w سرعت باده، m سهم رطوبت خاک از اشباع و c سهم پوشش گیاهی از سطح؛ D هم شاخص غباره. این عدد، شمارش ذرات یا اندازه‌گیری غلظت گردوغبار در هوا نیست. زیاد شدنش یعنی در فرمول همین مدل، شرایط برای بلند شدن غبار مناسب‌تر شده. دید هم با یک رابطهٔ ساده از همین شاخص حساب می‌شه، نه از دادهٔ هواشناسی.

رطوبت و پوشش سطح

V = max(0.05,10-0.099D) km

در مدل، خاک مرطوب‌تر و پوشش گیاهی بیشتر، شاخص غبار رو پایین می‌آرن. این با این ایده سازگاره که رطوبت و پوشش سطح می‌تونن ذرات رو در برابر بلند شدن محافظت کنن؛ اما اینجا نوع خاک، اندازهٔ دانه‌ها و زبری زمین جداگانه سنجیده نمی‌شن. پوشش گیاهی هم در فرمول سرعت باد رو کم نمی‌کنه.

کلید خشکسالی دقیقاً چی کار می‌کنه؟

وقتی کلید خشکسالی رو روشن می‌کنی، مدل ۰٫۲ از رطوبت خاک و ۰٫۱۵ از پوشش گیاهی انتخاب‌شده کم می‌کنه و مقدارهای منفی رو صفر نگه می‌داره. این فقط یک تغییر فرضی برای مقایسه‌ست؛ بارش، مدت خشکسالی یا تغییر واقعی پوشش گیاهی رو شبیه‌سازی نمی‌کنه.