آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
هوای گلخانه در این مدل چطور عوض میشه؟
نور خورشید و بخاری میتونن هوای گلخانه رو گرم کنن؛ تهویه هم تبادل هوا رو عوض میکنه. این ویجت چند ورودی ساده رو به دما و رطوبتی فرضی تبدیل میکنه تا اثرشون رو ببینی، نه اینکه شرایط یک گلخانهٔ واقعی رو پیشبینی کنه.
آزمایش رو شروع کنمقدار شروع: تهویه ۳۰٪، گرمایش ۱ کیلووات، نور ۶۰٪ و دمای بیرون ۱۵ درجهٔ سانتیگراد. مدل دمای داخل رو حدود ۱۶٫۰ درجه و رطوبت رو حدود ۶۲٪ نشون میده. اسلایدر نور از ۱۰٪ شروع میشه؛ پس حتی کمینهٔ آن در این محاسبه ۱ کیلووات نور ورودی فرضی میسازه.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
نور و بخاری رو جدا مقایسه کن
با مقدارهای شروع اجرا کن. نور رو از ۶۰٪ به ۱۰۰٪ ببر و اجرا کن؛ بعد نور رو به ۶۰٪ برگردون، گرمایش رو از ۱ به ۵ کیلووات برسون و دوباره اجرا کن.
حدست چیه؟ چهار واحد بیشتر از ورودی نور و چهار کیلووات بیشتر از گرمایش، در این مدل یک اثر یکسان دارن؟
توضیح نتیجه رو ببین
مقدار شروع حدود ۱۶٫۰ درجه میده. با نور ۱۰۰٪ یا گرمایش ۵ کیلووات، دمای مدل در هر دو حالت حدود ۱۶٫۶ درجه میشه؛ هر دو ورودی به جمع یکسانی اضافه میکنن. رطوبت خام کمی بالا میره، ولی نمایش درصد به عدد کامل گرد میشه و هر دو حالت رو حدود ۶۲٪ نشون میده.
درِ تهویه رو بیشتر باز کن
همهچیز رو به مقدار شروع برگردون و تهویه رو از ۳۰٪ به ۱۰۰٪ برسون. هر دو نتیجه رو اجرا و مقایسه کن.
حدست چیه؟ طبق این مدل، هوای بیرون با تهویهٔ بیشتر دمای داخل رو کمی بالا میبره یا پایین میآره؟
توضیح نتیجه رو ببین
با تهویهٔ ۳۰٪، نمایش دمای داخل حدود ۱۶٫۰ درجه و رطوبت ۶۲٪ است؛ با تهویهٔ ۱۰۰٪، مدل حدود ۱۵٫۹ درجه و ۶۱٪ نشون میده. اثر دما در این قاعده خیلی کم است؛ این اندازهگیری از یک گلخانهٔ واقعی نیست.
هوای بیرون رو گرمتر کن
گرمایش، نور و تهویه رو به مقدار شروع برگردون. دمای بیرون رو از ۱۵ به ۲۵ درجهٔ سانتیگراد تغییر بده و اجرا کن.
حدست چیه؟ آیا مدل اختلاف دمای داخل و بیرون رو ثابت نگه میداره یا دمای داخل هم ده درجه جابهجا میشه؟
توضیح نتیجه رو ببین
دمای بیرون و داخل در این فرمول هر دو دقیقاً ده درجه جابهجا میشن: داخل از حدود ۱۶٫۰ به ۲۶٫۰ درجه میرسه. چون رطوبت فقط به اختلاف دمای داخل و بیرون وابسته شده، خروجی خام آن همان میمونه و کارت حدود ۶۲٪ نشون میده.
پشت این حرکت چه خبره؟
مدل چند ورودی گرمایی رو جمع میکنه
در این ویجت، ۶۰٪ نور برابر ۶ کیلووات ورودی خورشیدی فرضی میشه و با توان بخاری جمع میشه. به همین دلیل در آزمایش اول، بالا بردن نور از ۶۰٪ به ۱۰۰٪ و بالا بردن گرمایش از ۱ به ۵ کیلووات، جمع ورودی رو به یک اندازه زیاد میکنن.
تهویه تغییر دما رو کمی محدود میکنه
P_sun=(sunlight/100)*10; P=P_sun+heating; T_in=T_out+0.15*P/(1+0.0016*ventilation)
مدل برای بالا رفتن دمای داخل، جمع نور و گرمایش رو در یک ضریب ثابت ضرب میکنه و بعد آن را با عدد تهویه تقسیم میکنه. رابطهٔ واقعی به اندازه و جنس گلخانه، سطح پوشش، باد، گرمایش و چند مسیر خروج گرما بستگی داره؛ این ویجت فقط قاعدهٔ عددی خودش رو به کار میبره.
رطوبت اینجا فقط از اختلاف دما میآد
RH=min(0.95,(60+min(30,1.5*(T_in-T_out)))/100)
مدل از رطوبت پایهٔ ۶۰٪ شروع میکنه و با زیاد شدن اختلاف دمای داخل و بیرون، کمی به آن اضافه میکنه. خودش آبیاری، تبخیر از خاک، تعرق گیاه، رطوبت بیرون یا اثر مستقل تهویه بر بخار آب رو حساب نمیکنه؛ برای همین درصدش رو اندازهگیری واقعی نگیر.
این محاسبه تراز گرمای واقعی نیست
در یک گلخانه، نور، بخاری و اتلاف گرما از پوشش، هوا و زمین در دما نقش دارن؛ آبِ گیاه و خاک هم روی رطوبت اثر میذاره. این ویجت ذخیرهٔ گرما یا این مسیرها رو جداگانه حساب نمیکنه، پس از عددهایش برای طراحی یا کنترل گلخانه استفاده نکن.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس میخونی، دستیار هوش مصنوعی میتونه شبیهسازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر میدی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر میفهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود میشی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمیشه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا با تغییر دمای بیرون، رطوبت کارت تکون نمیخوره؟
چون این مدل رطوبت رو از اختلاف دمای داخل و بیرون میسازه. تغییر بیرون، دمای داخل رو هم به همان اندازه جابهجا میکنه؛ پس اختلاف ثابت میمونه. در گلخانهٔ واقعی، رطوبت به بخار آب، گیاه و تهویه هم وابسته است که این ویجت حساب نمیکنه.
سؤالهای رایج
چرا نور روی صفر نمیره؟
اسلایدر نور از ۱۰٪ شروع میشه؛ فرمول هم درصد نور رو در ۱۰ کیلووات ضرب میکنه. پس کمینهٔ ورودی این ویجت ۱ کیلووات فرضیه، نه صفر.
آیا دمای ۱۵٫۹ درجه با تهویهٔ کامل پیشبینی واقعی است؟
نه. این عدد از یک ضریب ثابت در ویجت میآد. گلخانههای واقعی از پوشش، شکافها، خاک و هوای ورودی گرما از دست میدن و اثر تهویه به شرایط و ساختمان بستگی داره.
مدل رطوبت گلخانه رو چهطور میسازه؟
از ۶۰٪ شروع میکنه و بر اساس افزایش دمای داخل نسبت به بیرون کمی به آن اضافه میکنه. گیاه، تبخیر آب و رطوبت هوای بیرون در این حساب نیستند.
اگر دمای بیرون ده درجه بالا بره، دمای داخل هم دقیقاً ده درجه بالا میره؟
در همین ویجت بله، چون دمای بیرون مستقیم به فرمول دمای داخل اضافه میشه و اختلاف مدل ثابت میمونه. در یک گلخانهٔ واقعی، نتیجه به انتقال گرما و شرایطش بستگی داره.
چرا افزایش نور و افزایش توان بخاری شبیه هم جواب میده؟
مدل هر دو رو به یک جمع به نام ورودی گرما اضافه میکنه. اگر هر کدوم آن جمع رو چهار واحد بیشتر کنه، دمای حسابشده یکسان میشه؛ این برابری ساده در مدل است، نه سنجش کارایی یک بخاری واقعی.