آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
نامعادله روی محور اعداد
در نامعادلهٔ ۲x−۸>۰، جواب همهٔ عددهای بزرگتر از ۴ه. عددهای ثابت و ضریب x رو عوض کن، بعد بررسی کن کدوم طرف مرز جواب نامعادله رو میسازه.
آزمایش رو شروع کنبا ضریب ۲، عدد ثابت ۸- و علامت بزرگتر از شروع کن. اول عدد ثابت رو به طرف دیگه ببر، بعد هر دو طرف رو بر ضریب تقسیم کن.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
عدد ثابت، مرز جواب رو جابهجا میکنه
ضریب رو ۲ و علامت رو بزرگتر از نگه دار. عدد ثابت رو اول ۸- و بعد ۱۲- بذار و نقطهٔ مرزی رو بخون.
حدست چیه؟ وقتی عدد ثابت از ۸- به ۱۲- میره، مرز از ۴ به کجا جابهجا میشه؟
توضیح نتیجه رو ببین
برای ۲x−۸>۰، مرز ۴ه و جواب x>۴ میشه. برای ۲x−۱۲>۰، مرز ۶ه و جواب x>۶ میشه؛ با ثابتبودن ضریب، تغییر عدد ثابت مرز رو جابهجا میکنه.
علامت نامعادله، طرف جواب رو عوض میکنه
ضریب ۲ و عدد ثابت ۸- رو نگه دار. یک بار نامعادله رو بزرگتر از صفر و بار دیگه کوچکتر از صفر بذار.
حدست چیه؟ آیا با عوضکردن > به <، نقطهٔ مرزی هم عوض میشه؟
توضیح نتیجه رو ببین
هر دو نامعادله مرز ۴ دارن. برای ۲x−۸>۰، جواب x>۴ه؛ برای ۲x−۸<۰، جواب x<۴ میشه. خود مرز ثابته، اما طرف جواب عوض میشه.
هر دو طرف عبارت رو با یک عدد مثبت مقیاس کن
اول ضریب ۲ و عدد ثابت ۸- بذار؛ بعد ضریب رو ۴ و عدد ثابت رو ۱۶- کن. علامت رو بزرگتر از نگه دار و مرز دو حالت رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر همهٔ جملههای سمت چپ رو در ۲ ضرب کنیم، مجموعهٔ جواب فرق میکنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
۲x−۸>۰ مرز ۴ میده و ۴x−۱۶>۰ هم همون مرز ۴ رو داره. ضرب عبارت در عدد مثبت، جهت نامعادله و جوابش رو عوض نمیکنه.
پشت این حرکت چه خبره؟
مرز رو با برابر صفر کردن پیدا کن
boundary = -b / a
برای پیدا کردن مرز، ax+b رو برابر صفر میذاری و x=-b/a رو به دست میآری؛ بعد باید مشخص کنی جواب سمت بزرگتره یا کوچکتر. برای نامعادلهٔ سخت، خود مرز جواب نیست چون علامت > یا < هست.
تقسیم بر عدد منفی جهت رو برمیگردونه
a*x + b > 0; a > 0: x > -b/a; a < 0: x < -b/a
اگر a مثبت باشه، جهت نامعادله بعد از تقسیم همون میمونه. اگر a منفی باشه، جهت برعکس میشه؛ مثلاً «(−۲)x−۸>۰» به «x<−۴» میرسه، نه «x>−۴».
نقطهٔ مرزی توی جواب نیست
در نامعادلهٔ سخت، مثل x>۴ یا x<۴، خود ۴ جواب نیست. روی محور معمولاً مرز رو با دایرهٔ توخالی میذارن و بازهٔ جواب رو در جهت درست سایه میزنن.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس میخونی، دستیار هوش مصنوعی میتونه شبیهسازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر میدی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر میفهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود میشی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمیشه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا وقتی نامعادله رو بر عدد منفی تقسیم میکنم، علامتش برعکس میشه؟
چون ترتیب عددها با ضرب یا تقسیم بر عدد منفی برمیگرده. مثلاً ۲<۵ درسته، اما با ضرب هر دو طرف در منفیِ یک، میشه «−۲>−۵»؛ جهت نامعادله هم برمیگرده. برای همین «(−۲)x−۸>۰» بعد از تقسیم بر منفیِ ۲ میشه «x<−۴».
سؤالهای رایج
چرا تقسیم بر ضریب منفی علامت رو برمیگردونه؟
ضرب یا تقسیم دو طرف در عدد منفی ترتیب عددها رو برعکس میکنه. مثلاً ۲<۵، ولی بعد از ضرب در منفیِ یک میشه «−۲>−۵»؛ پس جهت نامعادله هم باید عوض بشه.
خود نقطهٔ مرزی هم جواب نامعادلهست؟
برای > و < نه. نقطهٔ مرزی فقط جاییه که عبارت صفر میشه؛ علامت سخت اون نقطه رو شامل نمیکنه. برای ≤ و ≥ باید نقطه رو هم جزو جواب بگیری.
چرا ۲x−۸>۰ و ۲x−۸<۰ مرز یکسان دارن؟
هر دو وقتی عبارت صفره به مرز x=۴ میرسن. علامت نامعادله مشخص میکنه جواب در سمت بزرگتره یا کوچکتر، پس جهت بازه عوض میشه ولی مرز همونه.
اگر ضریب x صفر باشه، چی میشه؟
عبارت دیگه x نداره؛ مثلاً -۸>۰ هیچوقت درست نیست، ولی ۸>۰ همیشه درسته. باید کل شرط رو بررسی کنی، نه اینکه بر ضریب صفر تقسیم کنی.