آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
ترازیابی در نقشه‌برداری؛ ارتفاع دو نقطه را پیدا کن
اگه قرائت شاخصِ جلو از قرائت عقب بیشتر باشه، نقطهٔ دوم بالاتره یا پایین‌تر؟ عددهای دو شاخص رو عوض کن و علامت اختلاف ارتفاع رو ببین.
آزمایش رو شروع کناول دکمهٔ اجرا رو بزن. قرائت A رو عقب‌خوانی و قرائت B رو جلوخوانی در نظر بگیر؛ ارتفاع A نقطهٔ مرجعه. بعد هر بار فقط یک عدد رو تغییر بده و ارتفاع B و اختلاف ارتفاع رو بخون.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
قرائت جلو را کمتر کن
ارتفاع A رو ۵ متر و قرائت A رو ۱٫۵ متر نگه دار. قرائت B رو اول ۲ متر اجرا کن، بعد فقط اون رو به ۱ متر برسون و دوباره اجرا بزن.
حدست چیه؟ با کمتر شدن قرائت B، ارتفاع نقطهٔ B بالا می‌ره یا پایین؟
توضیح نتیجه رو ببین
با قرائت B برابر ۲ متر، ارتفاع B برابر ۴٫۵ متر و اختلاف ارتفاع B منهای A منفی ۰٫۵ متره. وقتی قرائت B رو به ۱ متر می‌رسونی، ارتفاع B به ۵٫۵ متر و اختلاف به ۰٫۵ متر می‌رسه؛ یعنی B این بار نیم متر بالاتر از A حساب می‌شه.
عقب‌خوانی را تغییر بده
قرائت B رو ۲ متر و ارتفاع A رو ۵ متر بذار. با قرائت A برابر ۱٫۵ متر اجرا کن؛ بعد فقط قرائت A رو به ۲ متر تغییر بده و نتیجه رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر عقب‌خوانی نیم متر بیشتر بشه، ارتفاع ابزار و ارتفاع حساب‌شدهٔ B چه تغییری می‌کنن؟
توضیح نتیجه رو ببین
ارتفاع ابزار از ۶٫۵ به ۷ متر می‌رسه و ارتفاع B از ۴٫۵ به ۵ متر زیاد می‌شه. اختلاف ارتفاع هم از منفی ۰٫۵ به صفر تغییر می‌کنه؛ چون قرائت عقب و جلو حالا برابرند.
تراز مرجع را جابه‌جا کن
قرائت A رو ۱٫۵ متر و قرائت B رو ۲ متر نگه دار. یک بار ارتفاع A رو ۵ متر اجرا کن؛ بعد فقط ارتفاع A رو به ۸ متر تغییر بده و دوباره اجرا کن.
حدست چیه؟ با سه متر بالاتر بردن تراز مرجع، اختلاف ارتفاع بین A و B هم سه متر عوض می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
ارتفاع ابزار و B هر دو سه متر بیشتر می‌شن: از ۶٫۵ و ۴٫۵ به ۹٫۵ و ۷٫۵ متر. اختلاف ارتفاع همچنان منفی ۰٫۵ متره، چون فاصلهٔ ارتفاعی دو نقطه به تفاوت دو قرائت بستگی داره، نه به انتخاب تراز مرجع.
پشت این حرکت چه خبره؟
ارتفاع ابزار از کجا می‌آید؟
HI = E_A + BS
در ترازیابی ساده، قرائت A روی شاخصِ عقب از ارتفاع معلومِ نقطهٔ A به دست می‌آد. این جمع، ارتفاع خط دید افقی ابزار از تراز مرجعه؛ خودِ عددِ قرائت، ارتفاع نقطه نیست.
از قرائت جلو تا ارتفاع نقطهٔ B
E_B = HI - FS
بعد از به‌دست‌آوردن ارتفاع خط دید، قرائت شاخصِ جلو رو از اون کم می‌کنیم تا ارتفاع B پیدا بشه. در این صفحه، A و B دو جایگاه دو طرف ابزارند و هر دو قرائت با متر وارد می‌شن.
علامت اختلاف ارتفاع را بخوان
dH = E_B - E_A = BS - FS
اختلاف ارتفاع برابر ارتفاع B منهای ارتفاع A است. عدد مثبت یعنی B بالاتر از A حساب می‌شه؛ عدد منفی یعنی B پایین‌تره. در فرمول، BS قرائت عقب و FS قرائت جلوئه.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا وقتی قرائت جلو از قرائت عقب بیشتره، B پایین‌تر از A درمی‌آد؟
هر دو شاخص تا یک خط دید افقی خوانده می‌شن. برای رسیدن از خط دید به ارتفاع B، قرائت جلو رو از ارتفاع ابزار کم می‌کنیم؛ پس قرائت بزرگ‌تر یعنی پایهٔ شاخص B پایین‌تر از خط دید قرار گرفته. به همین خاطر اختلاف B منهای A می‌تونه منفی بشه. با قرائت‌های ۱٫۵ و ۲ متر امتحانش کن و بعد جای عددها رو عوض کن.
سؤال‌های رایج
اختلاف ارتفاع منفی یعنی محاسبه اشتباهه؟
نه لزوماً. این ویجت اختلاف رو ارتفاع B منهای ارتفاع A تعریف می‌کنه؛ پس عدد منفی یعنی B نسبت به A پایین‌تره. در حالت پیش‌فرض، اختلاف نیم متر منفی است.
عقب‌خوانی و جلوخوانی کدوم قرائت‌ها هستند؟
در این مدل، staffReadingA قرائتِ عقب روی نقطهٔ معلوم A و staffReadingB قرائتِ جلو روی نقطهٔ B است. اولی به ارتفاع معلوم A اضافه می‌شه و دومی از ارتفاع ابزار کم می‌شه.
اگر ارتفاع مرجع را عوض کنم، اختلاف ارتفاع هم عوض می‌شه؟
نه، اگر دو قرائت ثابت بمونن. بالا بردن ارتفاع A به همون اندازه ارتفاع ابزار و B رو جابه‌جا می‌کنه؛ اختلاف B منهای A همان قرائت عقب منهای جلو می‌مونه.
آیا این عددها دقت یک نقشه‌برداری واقعی را دارند؟
نه؛ مدل خطای دستگاه و خواندن، انحنای زمین یا تغییرات نور رو نمی‌سنجه. برای برداشت واقعی باید روش و ابزار مناسب به کار بره؛ اینجا فقط رابطهٔ دو قرائت رو تمرین می‌کنی.
چرا دو شاخص در تصویر از یک خط زمین شروع می‌شن؟
نقاشی ساده و شماتیکه و ارتفاع واقعی پایه‌های A و B رو جدا رسم نمی‌کنه. برای اختلاف ارتفاع، به عددهای ابزار و B و علامت dH نگاه کن، نه طول شاخص‌های تصویر.