آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
حالتهای ماه؛ از ماه نو تا ماه کامل
ماه همیشه نصفش از خورشید روشنه؛ پس چرا از زمین گاهی هلال و گاهی قرص کامل میبینیم؟ سن ماه و جای دیدن رو عوض کن تا شکل روشنش رو دنبال کنی.
آزمایش رو شروع کنسن ماه رو از ماه نو تنظیم کن و نمای بالا و دید از زمین رو مقایسه کن. بعد نیمکره رو عوض کن تا ببینی کدوم عددها ثابت میمونن و سمت روشن چطور جابهجا میشه.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
از ماه نو تا نزدیک ماه کامل
نیمکره رو روی شمالی نگه دار. سن ماه رو یکبار صفر و بار بعد ۱۴٫۵ روز بذار؛ بخش روشن و تا ماه کامل باقیمونده رو ببین.
حدست چیه؟ در کدوم حالت قرص ماه تقریباً کامل روشن دیده میشه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در سن صفر، ماه نوئه و بخش روشنِ دیدهشده صفره. در ۱۴٫۵ روز، برچسب مدل ماه کامل و عدد روشنایی حدود ۹۹٫۹ درصده؛ تا زمان ماه کامل حدود ۰٫۳ روز مونده.
نمای نیمکرهی جنوبی رو ببین
سن ماه رو روی ۷٫۵ روز نگه دار. یکبار نیمکرهی شمالی و بار بعد جنوبی رو انتخاب کن و نمای ماه از زمین رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ با عوض شدن نیمکره، سهم روشن ماه عوض میشه یا فقط جای بخش روشن؟
توضیح نتیجه رو ببین
در هر دو نیمکره، حدود ۵۱٫۲ درصد قرص روشنه و فاز تربیع اوله. در نمای شمالی سمت راست روشنه و در نمای جنوبی سمت چپ؛ نیمکره فقط جهت دید رو آینهای میکنه.
تربیع اول و دوم رو مقایسه کن
نیمکره رو روی شمالی بذار. سن ماه رو یکبار ۷٫۵ روز و بار بعد ۲۲ روز تنظیم کن؛ نام فاز و سمت روشن رو ببین.
حدست چیه؟ با روشن موندن تقریباً نصف قرص، چرا اسم فاز و سمت روشن عوض میشن؟
توضیح نتیجه رو ببین
در ۷٫۵ روز، فاز تربیع اوله و حدود ۵۱٫۲ درصد روشنه؛ در ۲۲ روز، تربیع دومه و حدود ۵۱٫۶ درصد روشن میمونه. سمت راست ماه در تربیع اول و سمت چپ در تربیع دوم روشنه؛ اول ماه رو به کامل شدنه و بعد از کامل شدن رو به ماه نو میره.
پشت این حرکت چه خبره؟
ماه نور خودش رو تولید میکنه؟
نه؛ در این مدل نور خورشید به نیمهای از ماه میتابه. از زمین، بسته به جای ماه روی مدار، بخش متفاوتی از نیمهی روشن رو میبینیم؛ پس فازهای ماه از سایهی زمین ساخته نمیشن.
سن ماه چه ربطی به بخش روشن داره؟
angle = 360 * age / 29.53; lit = (1 - cos(angle * pi / 180)) / 2
سن ماه تعداد روزهاییه که از ماه نو گذشته. با گذشت زمان، زاویهی ماه از خورشید عوض میشه؛ این زاویه سهم روشن قرص رو که از زمین میبینیم تعیین میکنه.
چرا سمت روشن در نیمکرهها جابهجا میشه؟
از نیمکرهی جنوبی، جهت نمای ماه در آسمون نسبت به نیمکرهی شمالی آینهای دیده میشه. برای همین یک فاز و یک سن، در این مدل همان درصد روشنایی رو داره، ولی بخش روشن در سمت مخالف نمایش داده میشه.
ماه چه زمانی دوباره کامل میشه؟
این مدل فاصلهی ماه نو تا ماه نو بعدی رو ۲۹٫۵۳ روز میگیره. ماه کامل حدود ۱۴٫۷۷ روز پس از ماه نو رخ میده؛ ابزار تا ماه کامل بعدی رو برحسب روز نشون میده.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس میخونی، دستیار هوش مصنوعی میتونه شبیهسازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر میدی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر میفهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود میشی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمیشه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا با عوض کردن نیمکره، ماه همانقدر روشنه ولی سمت روشنش عوض میشه؟
روشنایی به سن ماه و زاویهی ماه از خورشید بستگی داره، نه به این انتخابِ نمای شمالی یا جنوبی. از نیمکرهی جنوبی جهت تصویر آینهای میشه؛ برای همین درصد ثابت میمونه و بخش روشن سمت مخالف میافته. سن رو ثابت نگه دار و نیمکره رو جابهجا کن تا هر دو رو ببینی.
سؤالهای رایج
آیا سایهی زمین باعث فازهای ماه میشه؟
نه؛ فازها از این میآد که از زمین چه بخشی از نیمهی آفتابخوردهی ماه رو میبینیم. سایهی زمین فقط هنگام ماهگرفتگی روی ماه میافته و این مدل گرفتگی رو نمایش نمیده.
سن ماه صفر یعنی چی؟
یعنی ماه نو و شروع چرخهی مدل. در این حالت بخش روشن از زمین دیده نمیشه و شمار روزها از این نقطه شروع میشه.
در نیمکرهی جنوبی فاز ماه فرق میکنه؟
نه؛ سن، درصد روشنایی و نام فاز در این مدل همونه. فقط نمای ماه در آسمون آینهای میشه و سمت روشن جابهجا دیده میشه.
چرا تربیع اول و دوم هر دو نزدیک نصف ماه روشن دارن؟
در هر دو حالت تقریباً نصف قرص روشن دیده میشه؛ فرقشون اینه که یکی پیش از ماه کامله و دیگری پس از اون. در نیمکرهی شمالی، مدل سمت روشن رو هم عوض میکنه.
چرا ماه کامل دقیقاً در ۱۴ روز نیست؟
چرخهی مدل ۲۹٫۵۳ روزهست، پس نیمهی چرخه حدود ۱۴٫۷۷ روز میشه. نوار سن ماه با گام نیمروزه جلو میره و ممکنه عدد دقیق رو روی خودش نداشته باشه.