آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
سرعت فتوسنتز؛ نور، دی‌اکسید کربن و دما رو بررسی کن
اگر نور رو بیشتر کنی، فتوسنتز همیشه سریع‌تر می‌شه؟ نور و دی‌اکسید کربن رو جدا عوض کن و ببین کدوم عامل جلوی افزایش سرعت رو می‌گیره.
آزمایش رو شروع کناز تنظیمات شروع، اجرای آزمایش رو بزن و نمودار حباب‌ها رو در برابر شدت نور ببین. بعد هر بار یک عامل رو تغییر بده؛ عدد سرعت و عامل محدودکننده رو با حالت قبلی مقایسه کن.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
نور بیشتر، تا کجا؟
دی‌اکسید کربن رو روی ۸۰۰ قسمت در میلیون و دمای آب رو روی ۲۵ درجه‌ی سلسیوس نگه دار. با نور ۲۰ درصد اجرا کن، بعد نور رو به ۶۰ و ۱۰۰ درصد برسون و سرعت رو در هر حالت مقایسه کن.
حدست چیه؟ بعد از بیشتر شدن نور، سرعت تا ۱۰۰ درصد هم به بالا رفتن ادامه می‌ده؟
توضیح نتیجه رو ببین
با نور ۲۰ درصد، سرعت حدود ۲۴٫۴ حباب در دقیقه‌ست و نور عامل محدودکننده‌ست. در ۶۰ درصد سرعت به حدود ۳۴٫۹ می‌رسه؛ در ۱۰۰ درصد هم همان‌جا می‌مونه، چون در این تنظیمات دی‌اکسید کربن محدودکننده شده.
دی‌اکسید کربن رو زیاد کن
نور رو روی ۱۰۰ درصد و دمای آب رو روی ۲۵ درجه‌ی سلسیوس بذار. یک‌بار با ۸۰۰ قسمت در میلیون دی‌اکسید کربن اجرا کن؛ بعد فقط مقدار دی‌اکسید کربن رو به ۱۵۰۰ برسون.
حدست چیه؟ وقتی نور فراوونه، افزایش دی‌اکسید کربن سرعت رو بالا می‌بره؟
توضیح نتیجه رو ببین
سرعت از حدود ۳۴٫۹ به ۴۲٫۷ حباب در دقیقه می‌رسه. کافی بودن دی‌اکسید کربن در مدل از حدود ۶۳٫۶ به ۷۷٫۸ درصد می‌ره، اما هنوز از عامل نوری کمتره و سرعت رو محدود می‌کنه.
دمای بهینه و گرمای زیاد
نور رو ۱۰۰ درصد و دی‌اکسید کربن رو ۱۵۰۰ قسمت در میلیون ثابت نگه دار. نتیجه رو در دمای ۲۸ درجه‌ی سلسیوس ببین؛ بعد دما رو به ۴۰ درجه برسون و سرعت فتوسنتز رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر دما از مقدار بهینه بالاتر بره، سرعت همچنان بیشتر می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در ۲۸ درجه، عامل دما در مدل بهینه‌ست و سرعت حدود ۴۶٫۷ حباب در دقیقه‌ست. در ۴۰ درجه، سرعت به حدود ۱۲٫۳ می‌رسه؛ مدل افت فعالیت آنزیم‌ها رو بالاتر از ۳۸ درجه در نظر می‌گیره.
پشت این حرکت چه خبره؟
عامل محدودکننده سرعت رو نگه می‌داره
rate = 60 * min(lightResponse, carbonDioxideResponse) * temperatureResponse
بین نور و دی‌اکسید کربن، عاملی که کافی بودنش کمتره سقف سرعت رو تعیین می‌کنه. اگر آن یکی رو بیشتر کنی، ممکنه سرعت تغییر نکنه؛ اول باید عامل محدودکننده رو پیدا کنی. در شکل هم همین عامل زیر گیاه نوشته می‌شه.
نور و دی‌اکسید کربن همیشه خطی اثر نمی‌ذارن
fL = L / (L + 25); fC = (C - 100) / (C + 300)
با زیاد شدن شدت نور، پاسخ مدل کم‌کم به سقف نزدیک می‌شه و رشد سرعت کندتر می‌شه. پاسخ دی‌اکسید کربن هم در بازه‌ی آزمایش افزایش پیدا می‌کنه. برای همین نور بیشتر در آزمایش اول پس از یک نقطه فایده‌ای نداره: دی‌اکسید کربن جلوی سرعت رو گرفته.
برای آنزیم‌ها دمای مناسب مهمه
در این مدل، پاسخ دمایی در ۲۸ درجه‌ی سلسیوس بیشترینه. با دور شدن از این دما پاسخ کم می‌شه و بالاتر از ۳۸ درجه افت تندتری داره تا در ۴۵ درجه به صفر برسه. این یک منحنی آموزشی برای گیاه فرضیه؛ دمای بهینه‌ی همه‌ی گیاه‌ها یکسان نیست.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا نور رو زیاد کردم ولی بعد از ۶۰ درصد سرعت دیگه بالا نرفت؟
با دمای ۲۵ درجه و دی‌اکسید کربن ۸۰۰، کافی بودن نور در ۶۰ درصد از پاسخ دی‌اکسید کربن بیشتر می‌شه. پس از آن نور بیشتر سقف سرعت رو عوض نمی‌کنه؛ عامل محدودکننده دی‌اکسید کربنه. عدد عامل محدودکننده و نمودار آزمایش اول رو با هم بخون تا این جابه‌جایی رو ببینی.
سؤال‌های رایج
عامل محدودکننده در فتوسنتز یعنی چی؟
عاملیه که نسبت به بقیه کمتر فراهمه و جلوی افزایش سرعت رو می‌گیره. این مدل بین نور و دی‌اکسید کربن هرکدوم که پاسخ کم‌تری داشته باشه رو عامل محدودکننده می‌گیره؛ دما هم سرعت رو بالا یا پایین می‌بره.
حباب‌هایی که در شکل می‌بینم اکسیژن واقعی‌اند؟
نه؛ حباب در دقیقه فقط واحد نمایشی یک مدل آموزشی برای سرعت فتوسنتزه. تعداد حباب‌های متحرک در تصویر هم شماتیکه و شمار واقعی مولکول‌های اکسیژن نیست.
بهترین دما برای فتوسنتز چند درجه‌ست؟
در این مدل فرضی، پاسخ دمایی در ۲۸ درجه‌ی سلسیوس بیشترینه و بالاتر از ۳۸ درجه سریع افت می‌کنه. دمای مناسب به نوع گیاه و شرایط محیط بستگی داره؛ این عدد رو به همه‌ی گیاه‌ها تعمیم نده.
چرا نور بیشتر همیشه فتوسنتز رو تندتر نمی‌کنه؟
اگر دی‌اکسید کربن عامل محدودکننده باشه، افزایش نور سرعت مدل رو بالاتر نمی‌بره. نور بیشتر فقط وقتی کمک می‌کنه که عامل دیگری جلوی سرعت رو نگرفته باشه.
برای آزمایش فتوسنتز باید وارد حساب بشم؟
نه؛ می‌تونی شدت نور، دی‌اکسید کربن و دمای آب رو همین‌جا تغییر بدی و نتیجه رو ببینی. آزمایش‌های این صفحه به چت فرستاده نمی‌شن.