آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
تخلخل و تراوایی سنگ چه فرقی دارن؟
سنگ پرحفره حتماً آب رو راحت‌تر عبور می‌ده؟ تخلخل می‌گه چه‌قدر فضای خالی هست؛ تراوایی به این مربوطه که سیال از مسیرهای سنگ چقدر راحت رد می‌شه. ببین این مدل ساده هر کدوم رو چطور در نرخ جریان وارد می‌کنه.
آزمایش رو شروع کناز تخلخل ۳۵٪، تراوایی ۲٫۹ میلی‌داسی و اختلاف فشار ۹٫۶ بار شروع کن. در هر آزمایش فقط یکی از این سه مقدار رو تغییر بده و کادر نرخ جریان رو ببین.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
اختلاف فشار رو کم کن
تخلخل رو ۳۵٪ و تراوایی رو ۲٫۹ نگه دار. اختلاف فشار رو یک بار روی ۹٫۶ و یک بار روی ۲٫۱ بار بذار؛ نرخ جریان داخل شکل رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر اختلاف فشار کمتر بشه، این مدل جریان رو بیشتر می‌کنه یا کمتر؟
توضیح نتیجه رو ببین
با کم‌شدن اختلاف فشار، عدد داخل کادر نرخ جریان از ۰٫۰۰۲ به ۰٫۰۰۰ می‌رسه. مقدار دقیق هر دو از یک‌هزارم میلی‌لیتر بر دقیقه کمتره؛ خلاصهٔ پایین صفحه هم هر دو رو ۰٫۰۰ گرد می‌کنه.
فضای خالی سنگ رو عوض کن
تراوایی رو ۲٫۹ و اختلاف فشار رو ۹٫۶ بار نگه دار. تخلخل رو از ۵٪ به ۳۵٪ برسون و هم درصد تخلخل و هم کادر نرخ جریان رو ببین.
حدست چیه؟ با زیادشدن تخلخل، نرخ جریان این مدل چه تغییری می‌کنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در این فرمول، بالا بردن تخلخل از ۵٪ به ۳۵٪ نرخ محاسبه‌شده رو بیشتر می‌کنه؛ کادر شکل از ۰٫۰۰۰ به ۰٫۰۰۲ می‌رسه. این رابطهٔ مستقیم، قانون سادهٔ همین ابزار است و به‌تنهایی نمی‌گه هر سنگ پرحفره در طبیعت تراوایی بیشتری داره.
تراوایی رو زیاد کن
تخلخل رو ۳۵٪ و اختلاف فشار رو ۹٫۶ بار ثابت نگه دار. تراوایی رو از ۰٫۱ به ۲٫۹ میلی‌داسی تغییر بده؛ کادر جریان و مقدار تراوایی رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر سیال در مدل از سنگ راحت‌تر عبور کنه، نرخ جریان چه می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
با زیادشدن تراوایی از ۰٫۱ به ۲٫۹ میلی‌داسی، کادر جریان از ۰٫۰۰۰ به ۰٫۰۰۲ می‌رسه و عدد تراوایی هم از ۰٫۱۰ به ۲٫۹۰ تغییر می‌کنه. خروجی جریان در این ابزار خیلی کوچیکه، پس این عددها رو اندازه‌گیری واقعی حساب نکن.
پشت این حرکت چه خبره؟
تخلخل یعنی چه‌قدر فضای خالی هست؟
phi=V_pores/V_total
تخلخل، سهم فضای خالی از کل حجم سنگه. اما مقدار فضای خالی به‌تنهایی نمی‌گه حفره‌ها به هم وصلن یا سیال چقدر راحت بینشون راه پیدا می‌کنه؛ برای همین تخلخل و تراوایی یک چیز نیستن.
تراوایی به راه عبور سیال مربوطه
Q=k*A*dP/(mu*L)
تراوایی ویژگی‌ایه که می‌گه سنگ چقدر اجازه می‌ده سیال ازش عبور کنه. مسیرهای پیوسته و اندازه و چیدمان حفره‌ها اهمیت دارن؛ یک سنگ با فضای خالی زیاد لزوماً راه‌های پیوستهٔ بیشتری نداره.
این ابزار چه رابطه‌ای رو حساب می‌کنه؟
Q=k*phi*dP*0.001/(5*1)
ابزار یک فرمول آموزشی ساده به کار می‌بره: تراوایی، تخلخل و اختلاف فشار رو در هم ضرب می‌کنه و طول ثابت نمونه و ضریب ثابت رو در مخرج می‌ذاره. این نسخهٔ کامل و واحدسنجی‌شدهٔ قانون دارسی نیست؛ واحدهای خروجی رو با دقت بخون.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا در این مدل تخلخل و تراوایی دو ورودی جدا هستن؟
تخلخل می‌گه چه بخشی از سنگ فضای خالیه؛ تراوایی می‌گه سیال از مسیرهای سنگ چقدر راحت عبور می‌کنه. دو سنگ می‌تونن فضای خالی مشابهی داشته باشن ولی حفره‌ها و راه‌های پیوسته‌شون یکسان نباشه. این شبیه‌ساز برای تمرین، هر دو رو جداگانه در فرمول ساده‌اش می‌ذاره.
سؤال‌های رایج
تخلخل با تراوایی چه فرقی داره؟
تخلخل سهم فضای خالی سنگه؛ تراوایی به آسانی عبور سیال از سنگ مربوط می‌شه. حفره‌های زیاد اگر مسیر پیوسته نسازن، لزوماً عبور راحت‌تری ایجاد نمی‌کنن.
چرا فشار بیشتر، جریان مدل رو زیاد می‌کنه؟
چون در فرمول این ابزار، نرخ جریان با اختلاف فشار نسبت مستقیم داره. بقیهٔ ورودی‌ها رو ثابت نگه دار تا فقط همین اثر رو ببینی.
این خروجی دقیقاً قانون دارسیه؟
نه؛ این یک نسخهٔ خیلی ساده‌شده‌ست و تخلخل رو مستقیم در فرمول ضرب می‌کنه. قانون دارسی برای جریان از سنگ به تراوایی، اختلاف فشار، طول نمونه، سطح مقطع و گرانروی مربوطه و واحدها باید درست تبدیل بشن.
چرا عدد پایین همیشه ۰٫۰۰ دیده می‌شه؟
چون مقدارهای این ابزار از یک‌صدم میلی‌لیتر بر دقیقه کوچیک‌ترن و خلاصه تا دو رقم اعشار گرد می‌کنه. کادر شکل سه رقم اعشار نشون می‌ده، ولی نرخ محاسبه‌شده همچنان خیلی کوچیکه.
سنگ پرحفره همیشه آب رو بهتر عبور می‌ده؟
نه حتماً. آب به مسیرهای پیوسته هم نیاز داره؛ این‌که فضای خالی چقدر به هم راه داشته باشه و جنس سیال چی باشه هم مهمه. این ابزار هر عامل رو کامل مدل نمی‌کنه.