آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
مربع پانت و احتمال رنگ گل نخود
دو والد با گل بنفش میتونن گیاه سفید داشته باشن؟ ژنوتیپ والدها رو انتخاب کن و مربع پانت رو با گلهای نسل بعد مقایسه کن.
آزمایش رو شروع کنبرای هر والد ژنوتیپ انتخاب کن و تعداد گیاههای نسل بعد رو تنظیم کن. اجرای آزمایش رو بزن؛ مربع احتمال مورد انتظار رو نشون میده و نمودار نتیجهی تصادفی رو.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
دو والد بنفشِ ناخالص
هر دو والد رو بنفش ناخالص (Aa) انتخاب کن و ۴۰ گیاه در نسل بعد بذار؛ مربع پانت و نتیجهی اجرا رو ببین.
حدست چیه؟ چه سهمی از گلها طبق مربع پانت بنفش و چه سهمی سفیده؟
توضیح نتیجه رو ببین
مربع پانت یک خانهی AA، دو خانهی Aa و یک خانهی aa میده. چون A بارزه، انتظار داریم ۷۵ درصد گلها بنفش و ۲۵ درصد سفید باشن؛ تعداد واقعی در یک گروه ۴۰تایی میتونه کمی فرق کنه.
یک والد سفید وارد کن
والد اول رو بنفش ناخالص (Aa) و والد دوم رو سفید (aa) بذار؛ تعداد نسل بعد رو روی ۴۰ نگه دار و اجرا کن.
حدست چیه؟ با این جفت، سهم مورد انتظار گل بنفش نسبت به دو والد Aa چه تغییری میکنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
از چهار خانهی ممکن، دو خانه Aa و دو خانه aa هستن؛ پس سهم مورد انتظار بنفش ۵۰ درصده. در نمونهی تصادفی این اجرا هم ممکنه سهم بنفش دقیقاً نصف نشه.
گروه نسل بعد رو بزرگتر کن
هر دو والد رو دوباره بنفش ناخالص (Aa) بذار. نتیجه رو یکبار با ۴۰ گیاه و بار بعد با ۲۰۰ گیاه مقایسه کن.
حدست چیه؟ آیا سهم مورد انتظار بنفش عوض میشه، یا فقط نوسان نتیجهی واقعی؟
توضیح نتیجه رو ببین
سهم مورد انتظار طبق مربع پانت در هر دو اندازه ۷۵ درصده. گروه بزرگتر معمولاً نسبت نمونه رو به این مقدار نزدیکتر میکنه، اما در یک اجرای خاص تضمینی نیست.
پشت این حرکت چه خبره؟
A و a چه فرقی دارن؟
در این مدل، A دگرهی بارز رنگ بنفش و a دگرهی نهفتهی رنگ سفیده. AA و Aa هر دو گل بنفش میدن؛ برای گل سفید باید ژنوتیپ aa باشه.
مربع پانت چطور احتمال رو میسازه؟
Aa x Aa -> 1 AA + 2 Aa + 1 aa
هر والد یکی از دو دگرهش رو به هر گیاه تازه میده. دو دگرهی ممکن والد اول رو بالای ستونها و دگرههای والد دوم رو کنار سطرها بذار؛ چهار خانهی مربع، چهار ترکیب هماحتمال رو میسازن.
چرا Aa هم بنفشه؟
P(purple) = P(AA) + P(Aa) = 3/4
در مدل، یک A برای نشان دادن گل بنفش کافیه؛ پس AA و Aa بنفش و فقط aa سفید میشه. نسبت ژنوتیپها و نسبت رنگ گلها یکی نیستن: در Aa با Aa، نسبت ژنوتیپها یک به دو به یکه، ولی سهم رنگها سه به یکه.
چرا نتیجهی گیاهها با درصد مورد انتظار فرق میکنه؟
مربع پانت احتمال هر ترکیب رو میده، نه برنامهی قطعی برای تعداد دقیق گلها. هر گیاه نتیجهی انتخاب تصادفی یک دگره از هر والدِ؛ برای همین گروه کوچک ممکنه از نسبت مورد انتظار فاصله بگیره.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس میخونی، دستیار هوش مصنوعی میتونه شبیهسازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر میدی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر میفهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود میشی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمیشه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا دو والد بنفش میتونن گیاه سفید داشته باشن؟
اگر هر دو والد Aa باشن، هر کدوم میتونه A یا a بده. خانهی aa در مربع پانت یعنی بعضی گیاهها هر دو دگرهی سفید رو میگیرن؛ اینجا سهم مورد انتظارشون ۲۵ درصده. مربع رو کنار نتیجهی گیاهها ببین و تفاوت احتمال با شمار واقعی رو مقایسه کن.
سؤالهای رایج
فرق AA، Aa و aa چیه؟
AA دو دگرهی A داره، Aa یکی از هر دگره و aa دو دگرهی a. در این مدل، AA و Aa بنفش و aa سفیده.
چطور دو گل بنفش، فرزند سفید دارن؟
والد بنفشِ ناخالص Aa دگرهی a رو هم حمل میکنه. اگر هر دو والد همین دگره رو بدن، ژنوتیپ نسل بعد aa و گل سفید میشه.
۷۵ درصد بنفش یعنی حتماً از هر چهار گیاه سهتا بنفش میشن؟
نه؛ ۷۵ درصد مقدار مورد انتظار برای تعداد خیلی زیادی ترکیبه. در هر گروه محدود، انتخاب تصادفی دگرهها میتونه تعداد واقعی رو کمی بالا یا پایین ببره.
زیاد کردن تعداد گیاهها احتمال بنفش رو عوض میکنه؟
نه؛ ژنوتیپ والدها احتمال مورد انتظار رو تعیین میکنه. تعداد بیشتر فقط نمونهی بزرگتری میسازه و معمولاً نسبت دیدهشده رو به احتمال مورد انتظار نزدیکتر میکنه، بدون تضمین برای هر اجرا.
آیا این مدل رنگ گل همهی نخودها رو پیشبینی میکنه؟
نه؛ فقط یک ژن و دو دگره رو با فرض بارزی کامل نمایش میده. اثر ژنهای دیگر و محیط در این مربع وارد نشده.