آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
ریسک نسبی و مطلق؛ دو برابر یعنی چقدر؟
وقتی می‌شنوی ریسک دو برابر شده، عددِ پایه خیلی مهمه. ریسک پایه و ضریب رو وارد کن و ببین تغییر رو هم به تعداد در هر ۱۰۰ نفر و هم به درصد چطور می‌بینی.
آزمایش رو شروع کنبرای شروع ریسک پایه رو روی ۱ درصد و ضریب رو روی ۲ بذار. بعد پایه رو به ۱۰ درصد برسون و ببین با همان ضریب، تفاوت مطلق چطور عوض می‌شه.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
دو برابر شدن، با دو پایهٔ متفاوت
ضریب رو روی ۲ نگه دار. یک بار ریسک پایه رو ۱ درصد و بار دیگه ۱۰ درصد بذار؛ تعداد پایه و جدید از هر ۱۰۰ نفر رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ در هر دو حالت ریسک دو برابر می‌شه؛ اختلافِ تعداد از ۱۰۰ نفر هم یکسان می‌مونه؟
توضیح نتیجه رو ببین
با پایهٔ ۱ درصد، مدل از ۱ به ۲ نفر از هر ۱۰۰ نفر می‌رسه؛ با پایهٔ ۱۰ درصد، از ۱۰ به ۲۰ نفر. افزایش نسبی هر دو ۱۰۰ درصده، اما تغییر مطلق از ۱ به ۱۰ واحد درصد می‌رسه.
ضریبِ بیشتر چه تغییری می‌سازه؟
ریسک پایه رو ۲ درصد نگه دار. ضریب رو یک بار روی ۱٫۵ و بار بعد روی ۲٫۵ بذار و تعدادهای نمایش‌داده‌شده رو بخون.
حدست چیه؟ با پایهٔ ثابت، کدوم ضریب تعداد جدید بیشتری از هر ۱۰۰ نفر نشون می‌ده؟
توضیح نتیجه رو ببین
با ضریب ۱٫۵، تعداد از ۲ به ۳ می‌رسه؛ یعنی ۵۰ درصد افزایش نسبی و حدود ۱ واحد درصد افزایش مطلق. با ضریب ۲٫۵، تعداد به ۵ می‌رسه؛ یعنی ۱۵۰ درصد افزایش نسبی و ۳ واحد درصد افزایش مطلق.
ضریبِ یک یعنی چه؟
ریسک پایه رو روی ۴ درصد بذار. اول ضریب ۱ و بعد ضریب ۳ رو انتخاب کن و ریسک جدید رو با پایه بسنج.
حدست چیه؟ وقتی ضریب ۱ باشه، ریسک جدید تغییر می‌کنه؟ با ضریب ۳ چند واحد درصد فرق داره؟
توضیح نتیجه رو ببین
ضریب ۱ ریسک رو از ۴ درصد به همان ۴ درصد می‌رسونه؛ تغییر صفره. با ضریب ۳، ریسک به ۱۲ درصد می‌رسه: افزایش نسبی ۲۰۰ درصد و افزایش مطلق ۸ واحد درصده.
پشت این حرکت چه خبره؟
ریسک مطلق، عدد پایه رو نشان می‌ده
ریسک مطلق احتمال رخ‌دادن یک رویداد در یک جمعیت و بازهٔ مشخصه. برای نمونه، ۲ نفر از هر ۱۰۰ نفر یعنی ریسک ۲ درصد در همان سناریوی فرضی. این مثال دربارهٔ محصول یا بیماری واقعی نیست.
ریسک نسبی، دو ریسک رو مقایسه می‌کنه
R_new=R_base*RR; Delta_pp=(R_new-R_base)*100; relative_change=RR-1
ضریب ریسک می‌گه ریسک جدید چند برابر پایه‌ست. «دو برابر» یعنی افزایش نسبی ۱۰۰ درصدی، اما افزایش مطلق به پایه بستگی داره: از ۱ به ۲ درصد، ۱ واحد درصد فاصله‌ست؛ از ۱۰ به ۲۰ درصد، ۱۰ واحد درصد.
درصد با واحد درصد یکی نیست
اگر یک مقدار از ۱ درصد به ۲ درصد برسه، اختلافش ۱ واحد درصده؛ اما مقدار جدید نسبت به پایه ۱۰۰ درصد بیشتره. گفتن هر دو عدد کمک می‌کنه اندازهٔ تغییر روشن‌تر بشه.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چطور ممکنه «دو برابر» شدن فقط ۱ واحد درصد تفاوت بسازه؟
اگر ریسک پایه ۱ درصد باشه، دو برابرش ۲ درصده: اختلاف فقط ۱ واحد درصده، هرچند نسبت به پایه ۱۰۰ درصد افزایشه. اما اگر پایه ۱۰ درصد باشه، دو برابرش ۲۰ درصده و اختلاف ۱۰ واحد درصده. پس برای فهم اندازهٔ تغییر، هم پایه رو ببین هم بپرس منظور واحد درصده یا درصد افزایش نسبت به پایه.
سؤال‌های رایج
دو برابر شدن ریسک همیشه یعنی ۲ واحد درصد بیشتر؟
نه. از ۱ به ۲ درصد، ریسک دو برابر شده ولی فقط ۱ واحد درصد فرق داره. از ۱۰ به ۲۰ درصد، هم دو برابر شده و هم ۱۰ واحد درصد بالا رفته.
ضریب ریسک ۱ یعنی چی؟
یعنی ریسک جدید با پایه برابره و در این مدل تغییری رخ نمی‌ده. ضریب بالاتر از ۱ ریسک رو زیاد می‌کنه؛ ضریب کمتر از ۱ در این ویجت قابل انتخاب نیست.
چرا ویجت تعداد از هر ۱۰۰ نفر رو هم نشان می‌ده؟
تعداد می‌تونه مقایسهٔ ریسک پایه و جدید رو ملموس‌تر کنه. این تعدادها از احتمال فرضی محاسبه و گرد می‌شن؛ دادهٔ واقعی یا پیش‌بینی برای یک گروه مشخص نیستن.
چرا با ریسک پایهٔ ۰٫۵ درصد یک دایره می‌بینم؟
چون تصویر تعداد از هر ۱۰۰ نفر رو به عدد صحیح گرد می‌کنه و نیم نفر رو یک دایره نشان می‌ده. برای همین تصویر در ریسک‌های کوچک تقریب دقیق نیست؛ عدد درصد و تغییر واحد درصد رو هم بخون.