آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
مقیاس منظومهٔ شمسی یعنی چی؟
اگه نقشهٔ منظومهٔ شمسی رو از نمای نزدیک به نمای باز ببریم، فاصلهٔ واقعی سیاره‌ها عوض می‌شه یا فقط مقیاس تصویر؟
آزمایش رو شروع کنمقیاس رو روی «متوسط» بذار و عدد مقیاس و فاصلهٔ زمین و مشتری رو بخون؛ بعد گزینه‌های دیگه رو امتحان کن.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
عدد مقیاس چه چیزی رو عوض می‌کنه؟
گزینهٔ «تنگ» رو انتخاب کن و عدد مقیاس رو یادداشت کن. بعد گزینهٔ «شل» رو بذار و عدد مقیاس و فاصله‌های زمین و مشتری رو با هم مقایسه کن.
حدست چیه؟ با عوض شدن مقیاس، عدد فاصلهٔ خروجی تغییر می‌کنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
عدد مقیاس از ۵ به ۱۵۰ می‌رسه، ولی دو عدد فاصله در خروجی ثابت می‌مونن. مدار واقعی سیاره‌ها جابه‌جا نمی‌شه. برای دیدن اثر مقیاس روی نقشه، با این عدد جای فرضی سیاره‌ها رو حساب کن؛ شکل فعلی این تغییر رو درست جدا نمی‌کنه.
مشتری چند برابر دورتر از زمینه؟
مقیاس رو روی «متوسط» بذار و فاصلهٔ مشتری رو بر فاصلهٔ زمین تقسیم کن. بعد با فاصله‌های میانگین این دو سیاره از خورشید مقایسه کن.
حدست چیه؟ نسبت فاصلهٔ مشتری به زمین نزدیک ۲ می‌شه یا نزدیک ۵؟
توضیح نتیجه رو ببین
خروجی‌ها هم نسبت حدود ۵٫۱۹ رو می‌دن. فاصلهٔ میانگین زمین از خورشید حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر و فاصلهٔ مشتری حدود ۷۷۸ میلیون کیلومتره؛ مشتری حدود ۵٫۲ برابر دورتره. برچسب متر کنار دو عدد خروجی دقیق نیست، پس اون دو عدد رو فاصلهٔ متری واقعی ندون.
فاصله‌ها روی یک نقشهٔ فرضی
مقیاس رو روی «شل» بذار؛ عدد ۱۵۰ یعنی هر واحدِ این مقیاس ۱۵۰ میلیون کیلومتره. با فاصله‌های میانگین، تعداد واحدهای زمین و مشتری رو جداگانه حساب کن.
حدست چیه؟ در این مقیاس، زمین چند واحد و مشتری چند واحد از خورشید فاصله دارن؟
توضیح نتیجه رو ببین
روی یک نقشهٔ فرضی، زمین حدود یک واحد و مشتری حدود ۵٫۱۹ واحد از خورشید فاصله دارن. با گزینهٔ «متوسط»، همین فاصله‌ها به‌ترتیب ۷٫۵ و ۳۸٫۹ واحد می‌شن؛ مقیاس تبدیل رو عوض می‌کنه، نه نسبت واقعی دو فاصله رو.
پشت این حرکت چه خبره؟
مقیاس تصویر چه چیزی رو می‌گه؟
mapUnits=realDistance/scaleFactor
مقیاس می‌گه هر واحد روی یک نقشهٔ فرضی نمایندهٔ چند کیلومتره. در این شبیه‌سازی، گزینه‌های تنگ، متوسط و شل به‌ترتیب ۵، ۲۰ و ۱۵۰ میلیون کیلومتر برای هر واحد دارن. هرچه عدد بزرگ‌تر باشه، فاصلهٔ واقعی یکسان در محاسبه با واحدهای کمتری بیان می‌شه؛ شکل فعلی این نسبت رو درست جدا نمی‌کنه.
نسبت فاصلهٔ زمین و مشتری
distanceRatio=778/150~5.19
فاصلهٔ میانگین زمین تا خورشید نزدیک یک واحد نجومیه. مشتری به‌طور میانگین حدود ۵٫۲ برابر دورتر از خورشیده؛ این نسبت با انتخاب مقیاس نقشه عوض نمی‌شه.
عدد واقعی با جای روی نقشه فرق داره
فاصلهٔ مداری یک ویژگی منظومهٔ شمسیه؛ مقیاس فقط روش تبدیل اون برای یک نقشهٔ فرضی رو عوض می‌کنه. دو عدد فاصله با انتخاب‌های مختلف ثابت می‌مونن. در این شبیه‌سازی، شکل فاصلهٔ سیاره‌ها رو درست از هم جدا نمی‌کنه؛ برای مقایسه، عدد مقیاس و محاسبهٔ فرضی رو به کار ببر، نه جای سیاره‌ها روی تصویر.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا عدد فاصلهٔ زمین وقتی مقیاس رو عوض می‌کنم ثابت می‌مونه؟
چون فاصلهٔ واقعی زمین تا خورشید عوض نشده؛ فقط ضریب تبدیل برای یک نقشهٔ فرضی فرق کرده. مثلاً در مقیاس ۱۵۰ میلیون کیلومتر برای هر واحد، فاصلهٔ میانگین زمین حدود یک واحد و مشتری حدود ۵٫۲ واحد می‌شه. شکل این صفحه این جایگاه‌ها رو درست نشون نمی‌ده؛ با عددها نسبت دو فاصله رو حساب کن.
سؤال‌های رایج
عوض کردن مقیاس، فاصلهٔ واقعی سیاره‌ها رو تغییر می‌ده؟
در یک نقشهٔ درست، مقیاس می‌گه هر فاصلهٔ واقعی با چه نسبتی روی کاغذ بیان بشه. اینجا تغییر گزینه جای سیاره‌ها رو درست روی شکل از هم جدا نمی‌کنه، ولی خود مدارها هم عوض نمی‌شن.
مشتری چند برابر دورتر از خورشید از زمینه؟
با فاصله‌های میانگین، زمین حدود ۱۵۰ و مشتری حدود ۷۷۸ میلیون کیلومتر از خورشیده. نسبت این دو حدود ۵٫۲ می‌شه.
چرا عدد فاصله با واحد متر جور درنمی‌آد؟
چون تبدیل عددهای فاصله به متر در این مدل درست انجام نشده. عددهای نمایش‌داده‌شده رو فاصلهٔ واقعی بر حسب متر ندون؛ فاصله‌های میانگین رو به شکل تقریبی و بر حسب میلیون کیلومتر ببین.
آیا می‌تونم فاصله یا اندازهٔ سیاره‌ها رو از روی شکل اندازه بگیرم؟
نه؛ با عوض کردن گزینه، شکل فاصلهٔ سیاره‌ها رو به‌درستی از هم جدا نمی‌کنه. برای مقایسه از عدد مقیاس و یک نقشهٔ فرضی کمک بگیر؛ جای سیاره‌ها روی تصویر رو با خط‌کش نسنج.