آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
بزرگ‌نمایی تلسکوپ؛ نسبت دو فاصلهٔ کانونی رو ببین
چرا عدسی شیئی با فاصلهٔ کانونی بلند و چشمی با فاصلهٔ کانونی کوتاه می‌تونه بزرگ‌نمایی رو بالا ببره؟ دو عدد رو تغییر بده و نسبتشون رو دنبال کن.
آزمایش رو شروع کنهر دو فاصلهٔ کانونی رو بر حسب میلی‌متر بخون. کارت بزرگ‌نمایی نسبت فاصلهٔ کانونی شیئی به چشمی رو به عدد صحیح گرد می‌کنه؛ این مدل برای تلسکوپ نجومی ساده‌شده‌ست.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
فاصلهٔ کانونی شیئی رو دو برابر کن
فاصلهٔ کانونی چشمی رو روی ۱ میلی‌متر نگه دار. فاصلهٔ کانونی شیئی رو از ۲۰ به ۴۰ میلی‌متر برسون و کارت بزرگ‌نمایی رو بخون.
حدست چیه؟ وقتی فاصلهٔ کانونی شیئی دو برابر بشه، بزرگ‌نمایی چه تغییری می‌کنه؟
توضیح نتیجه رو ببین
با چشمی ۱ میلی‌متری، بزرگ‌نمایی از ۲۰ به ۴۰ می‌رسه. در این رابطه، بلندتر شدن فاصلهٔ کانونی شیئی در حالی که چشمی ثابته، نسبت رو دو برابر می‌کنه.
چشمی کوتاه‌تر، نسبت بزرگ‌تر؟
فاصلهٔ کانونی شیئی رو روی ۲۰ میلی‌متر ثابت نگه دار. فاصلهٔ کانونی چشمی رو یک بار ۰٫۵ و یک بار ۲ میلی‌متر انتخاب کن.
حدست چیه؟ با بلندتر شدن فاصلهٔ کانونی چشمی، عدد بزرگ‌نمایی بالا می‌ره یا پایین می‌آد؟
توضیح نتیجه رو ببین
با چشمی ۰٫۵ میلی‌متری، بزرگ‌نمایی ۴۰ می‌شه؛ با چشمی ۲ میلی‌متری، به ۱۰ می‌رسه. در این مدل، چشمی کوتاه‌تر مخرج نسبت رو کوچک‌تر می‌کنه و بزرگ‌نمایی رو بالا می‌بره.
هر دو فاصله رو دو برابر کن
یک بار فاصلهٔ کانونی شیئی رو ۲۰ میلی‌متر و چشمی رو ۱ میلی‌متر بذار. بعد هر دو رو به‌ترتیب ۴۰ و ۲ میلی‌متر کن و خروجی رو مقایسه کن.
حدست چیه؟ اگر صورت و مخرج نسبت به یک اندازه زیاد بشن، بزرگ‌نمایی عوض می‌شه؟
توضیح نتیجه رو ببین
در هر دو حالت نسبت ۲۰ است، پس کارت بزرگ‌نمایی هم ۲۰ رو نشون می‌ده. این مدل فقط نسبت فاصله‌های کانونی رو حساب می‌کنه و طول لوله یا ویژگی‌های واقعی تصویر رو وارد نمی‌کنه.
پشت این حرکت چه خبره؟
بزرگ‌نمایی تلسکوپ از نسبت دو کانون می‌آد
M ~= f_objective/f_eyepiece
برای تلسکوپ نجومی ساده، بزرگ‌نمایی زاویه‌ای رو می‌شه با تقسیم فاصلهٔ کانونی عدسی شیئی بر فاصلهٔ کانونی چشمی تقریب زد. هر دو مقدار باید با یک واحد بیان بشن.
عدسی شیئی تصویر میانی رو می‌سازه
عدسی شیئی نور جرم دوردست رو جمع می‌کنه و تصویر میانی می‌سازه. در این رابطه، بزرگ‌تر شدن فاصلهٔ کانونی شیئی با ثابت‌بودن چشمی، نسبت رو بیشتر می‌کنه.
چشمی تصویر میانی رو برای چشم بزرگ می‌کنه
چشمی مثل ذره‌بین به تصویر میانی نگاه می‌کنه. در فرمول سادهٔ این تلسکوپ، فاصلهٔ کانونی کوتاه‌تر چشمی باعث می‌شه نسبت بزرگ‌نمایی بیشتر بشه.
عدد کارت به عدد صحیح گرد می‌شه
M_display = round(f_objective/f_eyepiece)
ابزار خارج‌قسمت دو فاصلهٔ کانونی رو به نزدیک‌ترین عدد صحیح گرد می‌کنه. اگر نسبت کمتر از نیم باشه، حتی ممکنه کارت صفر نشون بده؛ برای همین عدد کارت همیشه نسبت دقیق نیست.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس می‌خونی، دستیار هوش مصنوعی می‌تونه شبیه‌سازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر می‌دی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر می‌فهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود می‌شی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمی‌شه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا چشمی با فاصلهٔ کانونی کمتر بزرگ‌نمایی رو زیاد می‌کنه؟
چون در رابطهٔ تلسکوپ نجومی، فاصلهٔ کانونی چشمی در مخرج کسره. با ثابت‌بودن عدسی شیئی، کوچک‌تر شدن مخرج نسبت رو بزرگ‌تر می‌کنه؛ مثلاً برای شیئی ۲۰ میلی‌متری، چشمی نیم‌میلی‌متری نسبت ۴۰ می‌ده.
سؤال‌های رایج
بزرگ‌نمایی این تلسکوپ چه چیزی رو می‌سنجه؟
این عدد تقریبِ نسبت زاویه‌ای دید از راه تلسکوپه و از فاصلهٔ کانونی شیئی تقسیم بر فاصلهٔ کانونی چشمی به‌دست می‌آد.
اگر فاصلهٔ کانونی شیئی بیشتر بشه چی می‌شه؟
اگر چشمی رو ثابت نگه داری، نسبت و بزرگ‌نمایی بیشتر می‌شه؛ نمونهٔ ۲۰ به ۴۰ میلی‌متر با چشمی ۱ میلی‌متری، عدد رو از ۲۰ به ۴۰ می‌رسونه.
چرا چشمی کوتاه‌تر عدد بزرگ‌تری می‌ده؟
چون فاصلهٔ کانونی چشمی مخرج نسبته. برای شیئی ۲۰ میلی‌متری، کوتاه‌کردن چشمی از ۲ به ۰٫۵ میلی‌متر عدد رو از ۱۰ به ۴۰ می‌رسونه.
با این ابزار می‌تونم بزرگ‌نمایی میکروسکوپ رو حساب کنم؟
نه؛ فرمول فعلی تقریب تلسکوپ نجومیه. میکروسکوپ به طول لوله و فاصلهٔ دید چشم هم وابسته‌ست و این ویجت اون ورودی‌ها رو نداره.
چرا گاهی خروجی صفر می‌شه؟
کارت نسبت دو فاصلهٔ کانونی رو به عدد صحیح گرد می‌کنه. مثلاً نسبت یک میلی‌متر به پنج میلی‌متر برابر ۰٫۲ است و به صفر گرد می‌شه؛ این به معنی نسبت دقیقاً صفر نیست.