آزمایشگاه آزاد؛ بدون نیاز به ورود
بردار را به دو مؤلفه تقسیم کن
یک بردار را میتوان با دو حرکت کنار هم ساخت: یکی افقی و یکی عمودی. زاویه و اندازه را انتخاب کن و مقدار هر مؤلفه را حساب کن.
آزمایش رو شروع کنزاویه از محور افقیِ مثبت و پادساعتگرد اندازه گرفته میشود. مؤلفهها با فرمول درست محاسبه میشوند، اما خود بردار در شکل نسبت به محور خیلی کوتاه رسم شده؛ برای اندازه به خروجی عددی نگاه کن.
آزمایشگاه در حال آماده شدنه…
حالا خودت امتحان کن
هر بار فقط یک چیز رو تغییر بده تا اثرش رو ببینی. قبل از اجرا، نتیجه رو حدس بزن.
بردار با زاویهی ۴۵ درجه
اندازه را روی ۵ و زاویه را روی ۴۵ درجه بگذار.
حدست چیه؟ در زاویهی ۴۵ درجه، کدام مؤلفه بزرگتر است؟
توضیح نتیجه رو ببین
هر دو مؤلفه حدود ۳٫۵۴ واحدند؛ در ۴۵ درجه، ضلعهای افقی و عمودیِ مثلث قائمالزاویه برابر میشوند.
اندازه را دوبرابر کن
زاویه را روی ۴۵ درجه نگه دار و اندازه را از ۵ به ۱۰ برسان.
حدست چیه؟ اگر اندازه دوبرابر شود، هر مؤلفه چه تغییری میکند؟
توضیح نتیجه رو ببین
هر دو مؤلفه از حدود ۳٫۵۴ به ۷٫۰۷ واحد میرسند؛ زاویه ثابت است، پس نسبت افقی و عمودی ثابت میماند.
به سوی چپ و بالا
اندازه را روی ۵ و زاویه را روی ۱۲۰ درجه بگذار.
حدست چیه؟ کدام مؤلفه منفی میشود و کدام مثبت میماند؟
توضیح نتیجه رو ببین
مؤلفهی افقی −۲٫۵ و مؤلفهی عمودی حدود ۴٫۳۳ واحد است؛ بردار به چپ و بالا میرود.
پشت این حرکت چه خبره؟
سایهی بردار روی دو محور
x = r*cos(theta); y = r*sin(theta)
بردار و دو مؤلفهاش یک مثلث قائمالزاویه میسازند. اگر اندازه r و زاویه θ از محور افقی مثبت باشد، ضلع افقی r cosθ و ضلع عمودی r sinθ است.
زاویه از کجا شمرده میشود؟
صفر درجه روی محور افقیِ مثبت است. زاویههای مثبت پادساعتگرد میچرخند؛ ۹۰ درجه رو به بالا و ۱۸۰ درجه رو به چپ است.
علامتها جهت را نشان میدهند
در سمت چپ محور y مؤلفهی افقی منفی است؛ پایین محور x مؤلفهی عمودی منفی است. اندازهی بردار همچنان غیرمنفی میماند.
سؤالت رو بپرس، جوابش رو هم ببین
وقتی توی چت دربارهٔ یک مفهوم درس میخونی، دستیار هوش مصنوعی میتونه شبیهسازی مرتبط رو کنار توضیحش نشون بده. پارامترها رو تغییر میدی و با کمک توضیح بعدی، نتیجه رو بهتر میفهمی.
شروع یادگیری با چتبرای ادامه در چت، وارد مسیر شروع و ورود میشی. نتیجهٔ این آزمایش به چت منتقل نمیشه.
نمونهٔ نمایشی از آموزش در چت
چرا در زاویهی ۱۲۰ درجه مؤلفهی x منفی است؟
چون ۱۲۰ درجه از محور x مثبت به پادساعتگرد میرسد و جهت بردار به چپ و بالاست. چپ یعنی x منفی و بالا یعنی y مثبت؛ برای اندازهی ۵، مؤلفهها −۲٫۵ و حدود ۴٫۳۳ هستند.
سؤالهای رایج
مؤلفهی بردار یعنی چه؟
مؤلفهها مقدار حرکت افقی و عمودیاند که با کنار هم قرار گرفتنشان همان بردار ساخته میشود.
زاویهی ۹۰ درجه چه جهتی دارد؟
از محور افقی مثبت، ۹۰ درجه پادساعتگرد رو به بالاست؛ پس مؤلفهی افقی صفر و عمودی برابر اندازهی بردار میشود.
چرا یک مؤلفه منفی میشود؟
علامت جهت را نشان میدهد: مؤلفهی x منفی یعنی به چپ، و مؤلفهی y منفی یعنی به پایین.
اگر اندازه بیشتر شود، جهت بردار عوض میشود؟
نه؛ اگر زاویه ثابت باشد، هر دو مؤلفه به یک نسبت بزرگ میشوند و جهت تغییر نمیکند.
واحد بردار متر است؟
مدل واحد فیزیکی مشخصی ندارد؛ اندازه و مؤلفهها واحد قراردادی یکسان دارند.